Nhà văn Tuệ Tĩnh (Tiểu sử, sự nghiệp, tác phẩm chính, giải thưởng vinh danh)

Tuệ Tĩnh là một nhà thơ, nhà văn, nhà khoa học, một nhà tư tưởng lớn của dân tộc. Bài viết dưới đây khái quát Tiểu sử, sự nghiệp, tác phẩm chính, giải thưởng vinh danh về Nhà văn/ Nhà thơ Tuệ Tĩnh

Tiểu sử

– Tuệ Tĩnh (1330–1400), tên thật là Nguyễn Bá Tĩnh, tự Linh Đàm, hiệu Tráng Tử Vô Dật, Hồng Nghĩa, là một lương y lỗi lạc sống vào cuối đời Trần.

– Quê quán: Hương Xưa, tổng Văn Thai, huyện Cẩm Giàng, phủ Thượng Hồng (nay là thôn Nghĩa Phú, xã Cẩm Vũ, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương).

– Gia cảnh: Mồ côi cha mẹ từ năm 6 tuổi, ông được nuôi dưỡng và dạy dỗ bởi các nhà sư ở chùa Hải Triều và chùa Giao Thủy.

– Học vấn: Năm 22 tuổi, ông đỗ Thái học sinh dưới triều vua Trần Dụ Tông nhưng không ra làm quan, mà đi tu, lấy pháp hiệu là Tuệ Tĩnh.

Sự nghiệp

– Sau khi đi tu, Tuệ Tĩnh chuyên tâm nghiên cứu y học, học thuốc, bốc thuốc, chữa bệnh cứu người. Ông coi việc cứu chữa bệnh tật cho dân là thiên chức.

– Trong hơn 30 năm hoạt động ở nông thôn, ông xây dựng 24 ngôi chùa kết hợp làm y xá để chữa bệnh.

– Ông đã tổng kết và ghi chép 182 chứng bệnh, ứng với 3.873 phương thuốc, và luôn đề cao tinh thần phòng bệnh hơn chữa bệnh.

– Năm 1385, khi 55 tuổi, ông được triều đình nhà Trần cử sang Trung Quốc, gọi là “tiến cống” nhưng thực chất là để giao lưu văn hóa y học. Tại đây, ông vẫn hành nghề y, được vua Minh phong tặng danh hiệu “Đại y Thiền sư” vì tài năng và y đức xuất chúng. Ông mất tại Giang Nam (Trung Quốc).

Tác phẩm tiêu biểu

Tuệ Tĩnh để lại nhiều tác phẩm y học quý giá, mang đậm tinh thần dân tộc hóa y học, nổi bật gồm:

• Nam dược thần hiệu (11 quyển, giới thiệu 580 vị thuốc Nam và 3.873 phương thuốc chữa 184 chứng bệnh)

• Hồng Nghĩa giác tư y thư (2 quyển, ghi lại 13 phương thuốc gia giảm và 37 phương trị bệnh thương hàn)

• Phú thuốc Nam

• Nhân Thân Phú

• Thập Tam Phương Gia Giảm

• Thương Hàn Tam Thập Thất Chủng

Vinh danh

– Tại tỉnh Hải Dương, có nhiều nơi lập đền thờ Tuệ Tĩnh như Đền Bia, chùa Giám, nơi ông từng học đạo và hành nghề y.

– Ông còn được tôn là Thành hoàng làng ở xã Yên Lư, huyện Thủy Nguyên (Hải Phòng) và được triều Lê sắc phong là Thượng thượng đẳng phúc thần (năm 1572).

– Tên ông được đặt cho nhiều bệnh viện, đường phố, và được vinh danh là ông tổ ngành thuốc Nam Việt Nam.

Nhận định, đánh giá

– Theo GS Vũ Ngọc Khánh : “Thơ văn Nôm đời Trần rất hiếm, nên quả thực tác phẩm của Tuệ Tĩnh không những có vị trí trong lịch sử y học mà cả trong lịch sử văn học nữa”. (Báo Nhân Dân, ngày 5-3-2004)