Nhà văn Nguyễn Khắc Phê (Tiểu sử, sự nghiệp, phong cách sáng tác)

Nguyễn Khắc Phê là nhà văn hiện thực sâu sắc của văn học Việt Nam, nổi bật với những tác phẩm giàu tính nhân văn, khắc họa chân thật đời sống con người lao động và những mảnh đời bình dị. Ngòi bút của ông tinh tế, vừa tỉ mỉ quan sát, vừa thấu hiểu tâm lý, tạo nên những tác phẩm gần gũi nhưng đầy sức lay động. Bài viết dưới đây Khái quát về Tiểu sử, sự nghiệp, phong cách sáng tác của Nhà văn Nguyễn Khắc Phê

Tiểu sử

– Nhà văn Nguyễn Khắc Phê, còn có bút danh Trung Sơn và Nguyễn Hoàng, sinh ngày 26 tháng 4 năm 1939 tại xã Sơn Hòa, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh.

– Ông là người dân tộc Kinh, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam từ năm 1977, hiện sống tại số 8, đường Xuân Diệu, thành phố Huế.

 Sự nghiệp và quá trình công tác

– Sau năm 1954, Nguyễn Khắc Phê ra Hà Nội mưu sinh bằng nghề bán sách và dạy kèm để tiếp tục học tập. Năm 1956, ông theo học tại Trường Kỹ thuật Giao thông, rồi có 15 năm (1959 – 1974) gắn bó với ngành giao thông vận tải, tham gia xây dựng nhiều công trình cầu, đường trong thời kỳ kháng chiến.

– Từ năm 1969 đến 1970, ông theo học Trường Bồi dưỡng viết văn trẻ khóa 3, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong hành trình đến với văn chương. Năm 1974, Nguyễn Khắc Phê chuyển về công tác tại Hội Văn nghệ Quảng Bình, bắt đầu hoạt động chuyên nghiệp trong lĩnh vực văn học nghệ thuật.

– Ông từng đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng: Phó Tổng biên tập, Tổng biên tập Tạp chí Sông Hương, Phó Chủ tịch Hội Văn nghệ Thừa Thiên – Huế, Chủ tịch Chi hội Nhà văn Việt Nam tại Thừa Thiên – Huế.

– Với vốn sống phong phú từ thực tiễn lao động, chiến đấu và công tác, Nguyễn Khắc Phê trở thành một cây bút giàu trải nghiệm, viết nhiều, viết bền, để lại dấu ấn đậm nét trong nền văn xuôi Việt Nam hiện đại.

Tác phẩm

Vì sự sống con đường (tập ký sự, 1968)

 Đường qua làng Hạ (tiểu thuyết, 1976)

Đường giáp mặt trận (tiểu thuyết, 1976)

Chỗ đứng người kỹ sư (tiểu thuyết, 1980)

Miền xa kêu gọi (tiểu thuyết, 1985)

Những cánh cửa đã mở (tiểu thuyết, 1986)

Nếu được chết thay em (tiểu thuyết, 1989)

Lê Văn Miến- người hoạ sĩ đầu tiên, người thầy đầu tiên (tập nghiên cứu, 1995)

Những chặng đường từ Huế (tập phóng sự, bút ký, 1996)

Nền móng của những tầng cao (tập ký sự, 1997)

Đời hoa (tập tản văn, 1999)

Thập giá giữa rừng sâu (tiểu thuyết, 2003)

Hiện thực và sáng tạo tác phẩm văn nghệ (tập phê bình, lý luận, chân dung văn nghệ sĩ, 2006)

Những ngọn lửa xanh (tiểu thuyết, 2008)

Biết đâu địa ngục thiên đường (tiểu thuyết, 2010)

Tài danh & Số phận (ký chân dung – 2012)

Nhà văn & Thời cuộc (tuyển văn chính luận, 2013)

Trang sách-Cuộc đời-Nhà văn (phê bình-tiểu luận, 2014)

Nguyễn Khắc Viện Yêu & Mơ (biên soạn, 2015)

Những người mở đường ngày ấy (ký sự, 2016)

Số phận không định trước (tự truyện, 2016, 2018)

Đãi cát lấy vàng (ký-tản văn, 2018)

“Những cột mốc trên đường vô tận (phê bình – 2018)

Nguyễn Khắc Phê & Những chặng đường văn (tuyển bài phê bình nhiều tác giả – 2019).

Giải thưởng

– Giải thưởng Văn học đề tài công nhân 5 năm (1975-1980) của Tổng Công đoàn và Hội Nhà văn Việt Nam với tiểu thuyết Chỗ đứng người kỹ sư.

– Giải thưởng Bông sen trắng hạng A của UBND tỉnh Bình Trị Thiên (năm 1993) với tiểu thuyết Những cánh cửa đã mở.

– Tặng thưởng hạng B của Uỷ ban toàn quốc Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam (năm 1995) với cuốn Lê Văn Miến- người hoạ sĩ đầu tiên, người thầy đầu tiên.

Giải thưởng Văn học Cố Đô hạng A của UBND tỉnh Thừa Thiên -Huế với tiểu thuyết Thập giá giữa rừng sâu (2004).

– Giải thưởng cuộc thi tiểu thuyết Hội Nhà văn 2010 và giải Cố Đô hạng A của Thừa Thiên Huế năm 2013 cho tiểu thuyết “Biết đâu địa ngục thiên đường“;

– Giải thưởng Nhà nước về VHNT năm 2012

– Giải thưởng Cố Đô hạng B của Thừa Thiên Huế năm 2019 cho Tự truyện “Số phận không định trước“.

Phong cách sáng tác

Phong cách sáng tác của Nguyễn Khắc Phê thể hiện rõ sự hòa quyện giữa hiện thực sinh động và cảm xúc tinh tế. Ông đi sâu vào khai thác đời sống con người lao động, đặc biệt là những mảnh đời bình dị, khó khăn nhưng giàu nghị lực và phẩm chất tốt đẹp. Ngòi bút của ông giàu tính nhân văn, vừa quan sát tỉ mỉ, vừa thấu hiểu tâm lý, nắm bắt những chi tiết nhỏ nhưng giàu sức biểu cảm, tạo nên bức tranh đời sống sống động và chân thực.

Ngoài ra, Nguyễn Khắc Phê còn có khả năng khắc họa tâm lý nhân vật tinh vi, giúp người đọc cảm nhận được nỗi đau, niềm vui, trăn trở, hay khát vọng của từng con người trong xã hội. Giọng văn của ông tự nhiên, gần gũi, pha lẫn trữ tình, khiến tác phẩm vừa chân thực, vừa giàu sức lay động lòng người. Chính sự kết hợp hài hòa giữa cái nhìn hiện thực và chất nhân văn sâu sắc đã tạo nên dấu ấn riêng trong từng trang viết của Nguyễn Khắc Phê.