Nhà văn Nguyễn Duy Cần (Tiểu sử, sự nghiệp, phong cách sáng tác)

Nguyễn Duy Cần (1907–1998), hiệu Thu Giang, là một học giả, nhà văn, nhà biên khảo uyên bác của Việt Nam trong thế kỷ XX. Ông được xem là một trong những tác giả có ảnh hưởng lớn đến tư tưởng và nhân sinh quan của nhiều thế hệ trí thức Việt Nam, đặc biệt thông qua các tác phẩm mang tinh thần tự học, tự lập và tu dưỡng đạo đức. Bài viết dưới đây khái quát Tiểu sử, sự nghiệp, phong cách sáng tác của Nhà văn Nguyễn Duy Cần

Tiểu sử

– Ông sinh ngày 15 tháng 7 năm 1907 tại làng Điều Hoà, tỉnh Mỹ Tho (nay thuộc TP. Mỹ Tho, Tiền Giang). Ngoài bút danh Thu Giang, ông còn dùng các biệt hiệu như: Hoàng Hạc, Bảo Quang Tử, Linh Chi…

– Trong cuộc đời, ông hoạt động ở nhiều lĩnh vực: viết sách, dạy học, hành nghề lương y và nghiên cứu Đạo học, Kinh Dịch.

Sự nghiệp

– Sự nghiệp nghiên cứu và sáng tác của Nguyễn Duy Cần bắt đầu từ năm 1931 với việc xuất bản quyển Triết học đầu tiên “Toàn chân”, gây nên một cuộc bút chiến sôi nổi trên báo Mai. Trong những năm sau đó, ông tiếp tục cho xuất bản các tác phẩm khá đều đặn.

– Năm 1937, ông tham gia xuất bản nguyệt san “Nay”.

– Năm 1941, ông làm chủ bút báo Tiến và năm 1944, chủ bút báo Thanh niên, sau đó còn làm chủ bút báo Tự do.

– Sau khi Chiến tranh Đông Dương nổ ra, năm 1946, ông lánh nạn lên Sài Gòn, ở ẩn để tiếp tục viết sách. Tuy nhiên, do hoàn cảnh chiến tranh, việc xuất bản các tác phẩm của ông bị gián đoạn mãi đến năm 1951 mới bắt đầu trở lại với tác phẩm “Cái dũng của Thánh nhân”. Từ đó về sau ông tiếp tục cho xuất bản các tác phẩm khá đều đặn cho đến tận năm 1975.

– Ngoài việc trước tác và tham gia viết báo, ông từng là giáo sư của trường Đại học Vạn Hạnh và là Trưởng ban Triết Đông của Đại học Văn khoa Sài Gòn.

– Những năm cuối đời, ông không tiếp tục viết sách mà lui về ở ẩn.

– Năm 1991, ông chuyển về sống ở quận Bình Thạnh và mất tại đây vào năm 1998, để lại cho đời nhiều bộ sách có giá trị.

Tác phẩm tiêu biểu

Nguyễn Duy Cần để lại một kho tàng sách phong phú, chủ yếu về triết lý sống, nghệ thuật tu dưỡng và học thuật phương Đông. Những tác phẩm nổi bật gồm:

• Duy tâm và duy vật (1935)

• Cái dũng của thánh nhân (1951)

• Óc sáng suốt (1952)

• Thuật tư tưởng (1953)

• Trang Tử tinh hoa (1956)

• Tôi tự học (1959)

• Thuật yêu đương (1961)
  Nhiều cuốn trong số này đã trở thành sách gối đầu giường của lớp trẻ Việt Nam yêu thích tự học và văn hóa truyền thống.

Phong cách sáng tác

– Sáng tác của Nguyễn Duy Cần toát lên tinh thần tự học, sống đạo đức, điềm đạm và gần gũi với đời sống con người. Với ông, viết sách không phải để mưu sinh mà là để góp phần lấp khoảng trống tri thức và định hướng nhân cách cho người đọc.

– Với Thu Giang Nguyễn Duy Cần, ông viết thâm sâu, chứ không phải viết cho một thời kỳ ngắn ngủi nào đó khiến độc giả đọc xong quên ngay, đọc lại thấy không còn phù hợp nữa. Đọc sách của ông thường xuyên phải suy ngẫm, mà mỗi lần đọc lại thì càng thấy thêm ý nhị, sâu sắc. Cái cười của thánh nhân không phải là tập hợp những chuyện vui hài. Thu Giang Nguyễn Duy Cần viết:”Sức mạnh ẩn chứa trong tiếng cười có thể phá tan những giá trị sai lầm của mọi thời đại”.