Nhà văn Ngô Ngọc Bội (Tiểu sử, sự nghiệp, phong cách sáng tác)

Ngô Ngọc Bội được đánh giá là nhà văn “tráng sĩ nhân văn” của văn học hiện đại Việt Nam, vừa sống trọn vẹn đời người vừa cống hiến trọn vẹn cho văn chương. Bài viết dưới đây Khái quát về Tiểu sử, sự nghiệp, phong cách sáng tác của Nhà văn Ngô Ngọc Bội 

Tiểu sử và sự nghiệp

– Nhà văn Ngô Ngọc Bội, còn có các bút danh Ngọc Bội và Kim Môn, sinh ngày 14 tháng 4 năm 1928 tại xã Phú Khê, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ. Ông là người dân tộc Kinh, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam và trở thành hội viên Hội Nhà văn Việt Nam năm 1976. Ngô Ngọc Bội qua đời ngày 16 tháng 5 năm 2018.

– Ông tham gia hoạt động cách mạng từ rất sớm. Từ năm 1945 đến 1948, ông là thanh niên cứu quốc tại địa phương. Giai đoạn 1948–1949, ông làm cán sự huyện đội Cẩm Khê, sau đó công tác trong ngành thông tin tuyên truyền tại huyện Đà Bắc và tỉnh Hòa Bình (1949–1957). Từ năm 1957 đến 1968, ông công tác tại Ty Văn hóa Phú Thọ và Vĩnh Phú, góp phần phát triển văn hóa địa phương. Từ năm 1968 đến 1993, Ngô Ngọc Bội đảm nhiệm vai trò trưởng ban biên tập văn xuôi báo Văn nghệ, trước khi nghỉ hưu vào năm 1994.

– Trong sự nghiệp văn chương, Ngô Ngọc Bội để lại nhiều tác phẩm giá trị, đặc biệt trong lĩnh vực văn xuôi, phản ánh đời sống nhân dân, văn hóa vùng miền và những biến đổi xã hội trong nhiều giai đoạn lịch sử. Các tác phẩm của ông được đánh giá cao về giá trị nhân văn và nghệ thuật, góp phần làm phong phú nền văn học hiện đại Việt Nam.

Tác phẩm

Chị Cả Phây (tập truyện, 1963)

Đất bỏng (ký sự, 1968); Ao làng (tiểu thuyết, 1975)

Nợ đồi (tập truyện, 1984)

Lá non (tiểu thuyết)

Ác mộng (tiểu thuyết, 1990)

Mênh mang cổng trời (tiểu thuyết, 1992)

Gió đưa cành trúc (tiểu thuyết, 1994)

Những mảnh vụn (tập truyện, 1996)

Tơ vương (tiểu thuyết, 2000)

Đường trường (tiểu thuyết, 2001)

Đường trường khuất khúc (tiểu thuyết, 2003)

Ẩm ương đi lấy chồng (tập truyện, 2005), và 67 bút ký, phóng sự phần lớn in trên báo Văn nghệ chưa tập hợp thành sách.

Giải thưởng

Giải nhất truyện ngắn Bộ quần áo mới báo Văn học năm 1960

Giải thưởng Uỷ ban nông nghiệp Trung ương năm 1976, tiểu thuyết Ao làng. Giải thưởng văn học Hùng Vương tỉnh Vĩnh Phú, tiểu thuyết Ác mộng

Giải thưởng Côn Sơn tỉnh Hải Hưng, tiểu thuyết Gió đưa cành trúc, 1991-1995. Kịch bản phim chân dung: Nhà văn Trung du (xưởng phim Hội Nhà văn Việt Nam sản xuất năm 2001)

Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2012.

Phong cách sáng tác

Nhà văn Ngô Ngọc Bội nổi bật với phong cách chân chất, hồn hậu và giàu tính nhân văn, gắn bó sâu sắc với đời sống nông thôn và con người quê hương trung du Phú Thọ. Ông dành trọn vẹn ngòi bút cho văn xuôi, tập trung khai thác số phận, tâm tư và sinh hoạt của người nông dân, ít quan tâm đến minh họa chính sách nông nghiệp hay khai thác đời sống đô thị. Không gian và thời gian trong tác phẩm của ông thường cách điệu từ chính miền quê của mình, tạo nên sự hài hòa giữa hiện thực và nghệ thuật.

Văn chương của Ngô Ngọc Bội vừa hiện thực vừa giàu tính triết lý, phản ánh sự vận động của làng quê, những biến đổi xã hội và mối quan hệ con người với con người. Truyện ngắn, tiểu thuyết và bút ký của ông thường đậm chất đời sống, giàu chi tiết, nhưng vẫn giữ được nhịp điệu nhẹ nhàng, tinh tế, có lúc trữ tình, có lúc sâu sắc và thấm thía. Tác phẩm của ông không phô trương, không khoa trương, mà đi từ chi tiết đời thường để khơi dậy những giá trị nhân văn và phẩm chất cao đẹp của con người.

Phong cách của Ngô Ngọc Bội còn thể hiện ở sự khiêm nhường và giản dị trong đời sống: ông hòa nhập với thiên nhiên, làng xóm, gần gũi với bà con và các thế hệ bạn văn. Tác phẩm của ông luôn phản ánh tình yêu quê hương, lòng nhân ái và trách nhiệm với cộng đồng, đồng thời bộc lộ sự trăn trở về vận mệnh của con người và sự phát triển của làng quê. Có thể nói, Ngô Ngọc Bội là hình mẫu của một nhà văn “tráng sĩ nhân văn” – vừa sống trọn vẹn với đời, vừa cống hiến trọn vẹn cho văn chương.