Kim Lân là một trong những nhà văn hiện thực nổi tiếng trong nền văn học Việt Nam. Ông là cây bút chuyên viết về đề tài người nông dân và vùng quê ở Việt Nam. Những tác phẩm của Kim Lân luôn đem lại cho bạn đọc nhiều suy ngẫm và ấn tượng đặc biệt. Bài viết dưới đây Giới thiệu nhà văn Kim Lân về tiểu sử, phong cách sáng tác, nhận định và bình luận.
Tiểu sử
– Kim Lân là nhà văn chuyên viết truyện ngắn, quê ở làng Phù Lưu, xã Tân Hồng, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (nay thuộc phường Đông Ngàn, thị xã Từ Sơn, Hà Nội). Sinh ra trong một gia đình nghèo, ông chỉ được học hết bậc tiểu học rồi phải sớm đi làm kiếm sống. Dù hoàn cảnh khó khăn, nhưng với năng khiếu văn chương và lòng yêu nghề, ông bắt đầu viết truyện ngắn từ năm 1941. Các sáng tác của ông từng được đăng trên các báo như Tiểu thuyết thứ bảy, Trung Bắc Chủ nhật, gây ấn tượng bởi không khí ảm đạm của nông thôn và thân phận cơ cực của người nông dân thời kỳ trước Cách mạng.
– Bút danh “Kim Lân” được ông lấy từ tên một nhân vật tuồng, Đổng Kim Lân trong vở Sơn Hậu, một vai diễn mà ông từng thể hiện trên sân khấu.
– Nhà văn Kim Lân được chú ý với những truyện ngắn khai thác sinh hoạt văn hóa làng quê như chọi gà, đánh vật, thả chim… thể hiện vẻ đẹp mộc mạc, tài hoa và yêu đời của người nông dân trước năm 1945. Các truyện như Đôi chim thành, Con mã mái, Chó săn… không chỉ giàu màu sắc dân gian mà còn thấm đẫm tình người và niềm tin vào cuộc sống.
– Sau Cách mạng tháng Tám, Kim Lân tiếp tục làm báo, viết văn và vẫn gắn bó với đề tài làng quê mảng hiện thực mà ông am hiểu sâu sắc. Trong sự nghiệp của mình, ông để lại nhiều truyện ngắn đặc sắc, tiêu biểu là: Vợ nhặt, Làng, Đứa con người cô đầu… cùng các tập truyện như Nên vợ nên chồng (1955), Con chó xấu xí (1962). Văn Kim Lân giàu chất hiện thực, nhân văn, gần gũi với đời sống và mang phong cách giản dị mà sâu sắc.
Phong cách sáng tác
– Kim Lân là cây bút chuyên viết truyện ngắn, gắn bó sâu sắc với đời sống nông thôn Bắc Bộ nơi ông sinh ra và trưởng thành. Với vốn hiểu biết phong phú về phong tục, sinh hoạt và tâm lý của người nông dân, Kim Lân đã tạo nên một thế giới nghệ thuật đậm chất làng quê, mộc mạc mà sâu sắc.
– Phong cách văn xuôi của ông nổi bật bởi lối kể chuyện giản dị, ngôn ngữ sống động, gần với lời ăn tiếng nói hằng ngày, mang đậm màu sắc dân gian và hồn quê Việt. Không cần nhiều kịch tính hay tình tiết phức tạp, truyện Kim Lân cuốn hút người đọc bằng chất chân thực, tự nhiên và chiều sâu nhân bản.
– Dù không để lại số lượng tác phẩm đồ sộ, nhưng những truyện ngắn của ông đều có sức sống lâu dài, gây ấn tượng mạnh bởi sự tinh tế trong quan sát và lòng cảm thông sâu sắc với số phận con người nghèo khổ. Ông không chỉ viết về cái nghèo, cái đói, mà còn khơi dậy vẻ đẹp tâm hồn, niềm tin sống và phẩm giá của người lao động.
– Tiêu biểu trong sự nghiệp sáng tác của Kim Lân là truyện ngắn “Vợ nhặt” một trong những tác phẩm xuất sắc nhất viết về nạn đói năm 1945. Qua hình ảnh người “vợ nhặt” không tên – người phụ nữ tưởng như chỉ là “đồ bỏ đi” giữa chợ đời, Kim Lân đã khắc họa thành công vẻ đẹp nhân hậu, khát khao sống và hi vọng ấm áp trong tận cùng bi kịch. Đó chính là giá trị nhân đạo sâu sắc mà ông gửi gắm qua từng câu chữ chân thật và thấm đẫm tình người.
Sự nghiệp diễn xuất
– Bên cạnh sự nghiệp văn chương, Kim Lân còn là một nghệ sĩ sân khấu và điện ảnh đầy duyên dáng. Ông từng tham gia nhiều vở kịch và bộ phim nổi tiếng, để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng công chúng bằng lối diễn chân thật, tự nhiên và giàu chiều sâu nội tâm đúng như phong cách sáng tác của ông trên trang viết.
– Một số vai diễn tiêu biểu có thể kể đến:
-
Lão Hạc trong phim Làng Vũ Đại ngày ấy, vai diễn được đánh giá là xuất sắc, thể hiện trọn vẹn bi kịch và nhân cách của người nông dân nghèo.
-
Lý Cựu trong phim Chị Dậu
-
Lão Pẩu trong Con Vá
-
Cả Khiết trong vở kịch Cái tủ chè của Vũ Trọng Can
-
Cụ lang Tâm trong Hà Nội 12 ngày đêm
-
Bủ Vả trong Vợ chồng A Phủ
-
Ông bố làm vàng mã trong phim Những giấc mơ bằng giấy
– Với sự hóa thân mộc mạc nhưng đầy sức nặng, Kim Lân đã mang đến hình ảnh chân thực, gần gũi của những con người bình dị mà giàu tình cảm trong đời sống nghệ thuật sân khấu và điện ảnh Việt Nam. Ông không chỉ là nhà văn của làng quê, mà còn là một gương mặt nghệ sĩ để lại nhiều dấu ấn khó quên trên màn ảnh.
Những nhận định về Kim Lân và tác phẩm của ông
– Kim Lân là nhà văn một lòng đi về với “đất” với “người” với “thuần hậu nguyên thuỷ” của cuộc sống nông thôn. – Nguyên Hồng
– Nhà văn dùng “Vợ nhặt” để làm cái đòn bẩy để nâng con người lên trong tình nhân ái. Câu chuyện “Vợ nhặt” đầy bóng tối nhưng từ trong đó đã loé lên những tia sáng ấm lòng. – Nhà giáo Trần Đồng Minh
– Kim Lân là một trong những cây bút truyện ngắn xuất sắc của văn học Việt Nam hiện đại. Kim Lân đã tạo được cách viết độc đáo. Phải nói rằng Kim Lân viết không nhiều, nhưng sáng tác của ông đã gây ấn tượng với bạn đọc. – Hà Đức Minh
– Thành công của Kim Lân, ngoài ý thức nghiêm túc về lao động nghệ thuật, chủ yếu là do năng khiếu bẩm sinh, và một vốn sống tự nhiên của một con người vốn là con đẻ của đồng ruộng. – Tiến sĩ Trần Đăng Suyền
– Tôi ở trong gia đình bị khinh rẻ, ngoài xã hội cũng coi thường vì tôi là con vợ ba, một người ngụ cư. Chính vì muốn đòi cho mình sự công bằng với bè bạn, với làng xóm tôi chọn cách viết. Đây là cách để chứng tỏ mình không thua gì anh em, không thua gì ai. Các anh con nhà giàu, làm việc này việc kia, được học hành đến nơi đến chốn, còn tôi thì tôi viết. – Tâm sự của chính nhà văn Kim Lân về cuộc đời của mình.
