Nhà thơ Quách Tấn (Tiểu sử, sự nghiệp và phong cách sáng tác)

Quách Tấn là một nhà thơ nổi tiếng trong phong trào Thơ mới. Bài viết dưới đây khái quát về Tiểu sử, sự nghiệp và phong cách sáng tác của Nhà thơ Quách Tấn

Tiểu sử

– Quách Tấn, tự Đăng Đạo, hiệu Trường Xuyên, sinh ngày 04/01/1910 tại làng Trường Định, tổng Trường Định, huyện Bình Khê, tỉnh Bình Định (nay là xã Bình Hòa, huyện Tây Sơn, Bình Định).

– Thuở nhỏ, ông học chữ Hán, đến 12 tuổi mới học Quốc ngữ và tiếng Pháp. Năm 1929, ông đậu bằng Cao đẳng Tiểu học và làm công chức tại các tòa sứ Huế, Đồng Nai, Nha Trang.

– Trong thời kỳ Cách mạng tháng Tám 1945, ông cùng gia đình tản cư về Bình Định và từ 1945 đến 1954 giảng dạy Quốc văn tại các trường trung học An Nhơn, Bồng Sơn, Bình Khê.

– Từ 1954 đến 1965, ông giữ chức Phó Tỉnh trưởng Hành chánh tỉnh Bình Định, sau đó chuyển công tác ra Huế rồi Nha Trang, nơi ông về hưu và tiếp tục sáng tác.

– Quách Tấn mất ngày 21/12/1992 tại Nha Trang, hưởng thọ 82 tuổi.

Sự nghiệp và tác phẩm

Quách Tấn có hơn 60 năm hoạt động văn học, để lại một di sản đồ sộ về thơ, địa phương chí, biên khảo và dịch thuật. Ông bắt đầu sáng tác từ năm 1932 và liên tục làm việc đến cuối đời, bất chấp những khó khăn về sức khỏe.

Các tác phẩm tiêu biểu đã xuất bản:

• Một Tấm lòng (Thơ, Hà Nội, 1939)

• Mùa cổ điển (Thơ, Hà Nội, 1941; tái bản Sài Gòn, 1960)

• Trăng ma lầu Việt (Truyện truyền kỳ, Sài Gòn, 1960)

• Nước non Bình Định (Địa phương chí, Sài Gòn, 1968)

• Xứ trầm hương (Địa phương chí, Sài Gòn, 1969)

• Tố Như thi (Dịch thơ chữ Hán của Nguyễn Du, Paris, 1973)

Ngoài ra, ông còn để lại nhiều tác phẩm chưa xuất bản, bao gồm tập thơ, biên khảo lịch sử, ký sự, truyện ký danh nhân, và các nghiên cứu về văn học cổ điển và dân gian.

Phong cách sáng tác

Quách Tấn là nhà văn đậm chất cổ điển, tinh tế nhưng bình dị. Ông thường viết theo các thể thơ cổ truyền (ngũ ngôn, thất ngôn, bát cú, tứ tuyệt), song lời thơ bình dị, dễ hiểu nhưng vẫn sâu sắc và tinh vi. Ông chú trọng từng chữ, từng câu, nhưng không cầu kỳ hoa mỹ mà hướng đến sự chân thực, gần gũi và giàu hình ảnh.

Những sáng tác của ông thuộc những năm tháng phong trào Thơ mới phát triển rầm rộ, tuy nhiên thế giới thơ Quách Tấn dường như vẫn chịu rất ít vang động của xu hướng thơ ca này, thay vào đó lại chịu ảnh hưởng lớn của thơ ca thi sĩ Tản Đà.

Quách Tấn đã tạo nên một thế giới thơ riêng, một vùng trời thơ tĩnh lặng và huyền diệu. Một thế giới xa cách với những xôn xao, náo động của cuộc đời thực tại. Ở đây, mọi vật đều mờ mờ và đẫm một thứ hương mầu nhiệm. Thế giới thơ này cũng thường mang nỗi sầu thương, nhớ nhung xa vắng.

Nhận xét

– Nhà phê bình văn học Hoài Thanh nhận định: “Thơ Đường như người đàn bà khó chịu kia, họa chỉ có Quách Tấn. Mối lương duyên từ “Một tấm lòng”đến “Mùa cổ điển” thì thực là đằm thắm. “Mùa cổ điển” là một tập thơ cũ rất có giá trị. “Mùa cổ điển” của Quách Tấn gồm cả cái giàu sang của Thái Can, Leiba, súc tích lại trong một khuôn khổ rắn chắc...”

– Quách Tấn được Hoài Thanh-Hoài Chân giới thiệu trong Thi nhân Việt Nam như sau: ” Quách Tấn là một người thanh niên có Tây học; người thanh niên ấy hồi 1939 đã xuất bản một tập thơ cũ (Một tấm lòng) được Tản Đà để ngang với thơ Yên Đỗ (Nguyễn Khuyến), thơ Hồ Xuân Hương…Đêm đã khuya, tôi ngồi một mình xem thơ Quách Tấn…Theo gót nhà thơ, tôi đi dần vào một thế giới huyền diệu. Ở đây người ta nói rất khẽ, bước rất êm… Tình cảnh ở đây đã biến thành một thứ hương mầu nhiệm..”

– Đặng Thị Hảo nhận xét về tập thơ “Một tấm lòng” của ông: “Tập thơ “Một tấm lòng” vừa ra đời đã gây nên ai luồng dư luận trái ngược. Các nhà thơ cổ hoan nghênh; những người hâm mộ “thơ mới” lại làm ngơ, như ở báo Phong Hóa của bút nhóm Tự Lực văn đoàn chỉ giới thiệu văn tắt mà không bình luận gì…”

– Nói về phong cách sống của Quách Tấn, Nguyễn Vỹ viết: “Tôi biết anh lúc anh còn học ở Quy Nhơn. Sau, anh thi đậu “diplôme”, được bổ đi làm việc tại các Tòa Sứ miền Trung. Không có cái gì tiết lộ anh là một thi sĩ…Anh thuộc về hạng đàn ông đạo đức, giản dị, không se sua, không bần tiện, không làm phiền ai, một người công dân có ý thức trách nhiệm, một người bạn hiền lành, vui vẻ, khả ái, một người cha rất tốt trong gia đình, một người chồng rất thủy chung..”