Nhà thơ Nguyễn Vỹ (Cuộc đời, sự nghiệp, phong cách sáng tác, nhận định)

Là một nhà báo, nhà thơ hoạt động tích cực thời tiềm chiến, Nguyễn Vỹ là một cái tên được đánh giá cao trong nền văn học Việt Nam. Bài viết dưới đây Khái quát Cuộc đời, sự nghiệp, phong cách sáng tác, nhận định về Nhà thơ Nguyễn Vỹ 

Cuộc đời và gia đình

– Nguyễn Vỹ sinh năm 1912 tại làng Tân Hội, thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi. Ông sử dụng nhiều bút danh khác nhau như Tân Phong, Tân Trí, Lệ Chi, Cô Diệu Huyền.

– Ông sinh ra trong một gia đình yêu nước. Cha ông, Nguyễn Thuyên, từng giữ chức quan ở huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định nhưng từ chức để chống Pháp; mẹ ông là bà Trần Thị Luyến. Bác của ông, Nguyễn Tuyên, từng bị thực dân Pháp đày ra Côn Đảo, còn anh họ Nguyễn Nghiêm là thủ lĩnh phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh ở Quảng Ngãi năm 1930.

– Từ năm 1924 đến 1927, Nguyễn Vỹ theo học trường Trung học Pháp – Việt tại Quy Nhơn nhưng phải gián đoạn học tập vì tham gia các phong trào chống thực dân Pháp. Sau đó, ông ra Bắc học ban Tú tài tại Hà Nội. Trong suốt đời mình, ông vừa sáng tác, viết báo, vừa đấu tranh bảo vệ tiếng Việt và văn học trong đời sống xã hội.

– Nguyễn Vỹ qua đời do tai nạn xe hơi trên đoạn đường Tân An (Long An – Sài Gòn) vào ngày 4 tháng 2 năm 1971.

Sự nghiệp văn học

• 1934: Xuất bản tập thơ đầu tay Tập thơ đầu gồm hơn 30 bài thơ bằng tiếng Việt và Pháp.

• 1937: Sáng lập tờ báo Việt – Pháp Le Cygne (Bạch Nga) hợp tác với nhà văn Trương Tửu. Do các bài viết phê phán thực dân, tờ báo bị đóng, ông bị phạt tù 6 tháng và phạt 3000 quan tiền.

• 1938 – 1939: Xuất bản hai tác phẩm chống Nhật là Kẻ thù là Nhật Bản và Cái họa Nhật Bản, bị Nhật bắt giam tại nhà ngục Trà Khê.

• 1945: Sau khi chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, ông sáng lập báo Tổ quốc tại Sài Gòn và sau này là tờ Dân chủ ở Đà Lạt, nhưng các tờ báo đều bị đóng cửa.

• 1952 – 1958: Chủ trương nhật báo Dân ta, bán nguyệt san Phổ Thông, tuần báo Bông Lúa, tuần báo thiếu nhi Thằng Bờm.

• 1956: Ông được mời làm cố vấn chính quyền nhưng rút lui sau đó.

Phong cách sáng tác

– Nguyễn Vỹ nổi bật với thơ ca là khúc hùng ca về tự do và sự sống con người. Thơ ông chân thực, sống động và phản ánh hiện thực cuộc sống, trái ngược với xu hướng thoát tục của nhiều nhà thơ đương thời. Văn phong báo chí của ông táo bạo, hoạt náo, kết hợp khả năng kể chuyện hấp dẫn. Dù đối mặt nhiều khó khăn, ông vẫn kiên định với chủ đề về tình yêu thương, hạnh phúc và bình yên của con người.

Tác phẩm tiêu biểu

Thơ:

• Tập thơ đầu – Premières poésies (1934)

• Hoang vu (1962)

• Buồn muốn khóc lên (1970)

• Thơ lên ruột (1971)

Tiểu thuyết:

• Đứa con hoang (1936)

• Thi sĩ Kì Phong (1938)

• Chiếc Bóng (1941)

• Chiếc áo cưới màu hồng (1957)

• Giây bí rợ (1957)

• Hai thiêng liêng I & II (1957)

• Mồ hôi nước mắt (1965)

• Tuấn, chàng trai nước Việt I & II (1970)

Luận đề chính trị, tôn giáo:

• Kẻ thù là Nhật Bản (1938)

• Cái họa Nhật Bản (1938)

• Đứng trước thảm kịch Việt Pháp (1947)

• Hào quang Đức Phật (1948)

Biên khảo, ký ức:

• Những đàn bà lừng danh trong lịch sử (1970)

• Văn thi sĩ tiền chiến (1970)

• Mình ơi (1970)

Nhận định, đánh giá

+ Nhà nghiên cứu, phê bình văn học Hoài Thanh – Hoài Chân: “Một bài như bài “Sương rơi” được rất nhiều người thích. Người ta thấy Nguyễn Vỹ đã sáng tạo ra một nhạc điệu riêng để diễn tả một cái gì đương rơi. Cái gì đó có thể là những giọt lệ…Nhưng “Sương rơi” còn có vẻ một bài văn. “Gửi Trương Tửu” mới thực là kiệt tác của Nguyễn Vỹ. Lời thơ thống thiết, uất ức, đủ dãi nỗi bi phẫn cho cả một hạng người.”

+ Tác giả Lam Giang: “Phê bình Nguyễn Vỹ, Hoài Thanh phát biểu một ý kiến võ đoán: “Nguyễn Vỹ chí lớn mà tài nhỏ nên hay lập dị, chứ thật sự ít có thành tích văn chương”. Tôi thiết tưởng cái công du nhập đầu tiên lối thơ nhạc vào thi đàn Việt Nam, giữa lúc rất nhiều người chỉ chăm lo đả kích Luật Đường, chứ chưa sáng tạo được một thể điệu gì mới, cũng đáng cho chúng ta nhìn tác giả với một nhãn quang nhiều thiện cảm hơn.”

+ Nhà văn Thiết Mai: “Nguyễn Vỹ đã nếm mùi tân khổ, gian lao…lại ở vào cảnh giao thời của hai thế hệ, trong tình trạng bi đát nhất của lịch sử nước nhà, nên Nguyễn Vỹ đã trở thành con người rắn rỏi, yếm thế…rồi đi đến tâm trạng căm hờn, biếm nhạo, khắt khe, chua chát…Nhưng lúc trở lại với bẩm tính vốn có, chúng ta thấy ông hiền dịu, đa tình, đa cảm, thiết tha với một đời sống êm đềm…”