Bài viết dưới đây khái quát về Tiểu sử, sự nghiệp, phong cách sáng tác và thành tựu của Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo
Tiểu sử
-
Nguyễn Trọng Tạo (25/8/1947 – 7/1/2019) sinh trong một gia đình nho học ở làng Trường Khê, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.
-
Ông là nhà thơ, nhạc sĩ, nhà báo, họa sĩ vẽ bìa sách, từng được biết đến như một nghệ sĩ đa tài của nền văn nghệ Việt Nam hiện đại.
Sự nghiệp
-
1969, Nguyễn Trọng Tạo tham gia quân đội, thuộc Đoàn 22 Quân khu 4, làm Đội trưởng Đội tuyên truyền văn hóa Đoàn 22B, Trưởng đoàn văn công xung kích Sư đoàn 341B.
-
1976, ông được Tổng cục Chính trị điều về Hà Nội tham gia Trại viết văn quân đội, rồi theo học khóa I Đại học Viết văn Nguyễn Du.
-
1982, làm Trưởng ban biên tập Nhà Văn hóa Quân khu Bốn.
-
1988, chuyển về Hội Văn học Nghệ thuật Bình Trị Thiên làm công tác xuất bản.
-
1990, cùng Hoàng Phủ Ngọc Tường, Nguyễn Quang Lập sáng lập tạp chí Cửa Việt, làm biên tập và phụ trách mỹ thuật bộ đầu gồm 17 số.
-
1997, làm Thư ký tòa soạn tạp chí Âm Nhạc thuộc Hội Nhạc sĩ Việt Nam.
-
2000-2005, là Ủy viên Hội đồng Thơ Hội Nhà văn Việt Nam, kiêm Trưởng ban biên tập báo Thơ (thuộc báo Văn Nghệ, 2003-2004).
- Ông còn là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, Hội Nhạc sĩ Việt Nam, Hội Nhà báo Việt Nam, đồng thời là họa sĩ trình bày mỹ thuật cho nhiều tạp chí như Cửa Việt, Âm Nhạc, Sông Hương, Sông Lam, Hồng Lĩnh, báo Thơ…
Tác phẩm tiêu biểu
-
Thơ & trường ca:
-
Đồng dao cho người lớn
-
Nương thân
-
Thế giới không còn trăng
-
Con đường của những vì sao (trường ca Đồng Lộc)
-
-
Ca khúc nổi tiếng:
-
Làng Quan Họ quê tôi
-
Khúc hát sông quê
-
Đôi mắt đò ngang
-
- Ông cũng là tác giả Biểu tượng Ngày thơ Việt Nam, Cờ thơ, và nhiều thiết kế măng-sét báo, tạp chí.
Phong cách sáng tác
Nguyễn Trọng Tạo là một nghệ sĩ đa tài, thành công trên nhiều lĩnh vực: thơ, nhạc, báo chí, mỹ thuật. Chính bề dày trải nghiệm ấy đã tạo cho ông một phong cách sáng tác vô cùng phong phú và độc đáo. Ông sở hữu một giọng thơ, giọng nhạc rất riêng, không lẫn với bất kỳ nghệ sĩ nào cùng thời.
Thơ và ca khúc của Nguyễn Trọng Tạo thường mang âm hưởng nhẹ nhàng, du dương, say đắm, dễ đi vào lòng người. Ngôn từ mà ông sử dụng giản dị, gần gũi, nhưng chất chứa nhiều tầng ý nghĩa, để lại dư vị sâu lắng. Thơ ông không chỉ đẹp ở câu chữ mà còn lắng đọng ở chiều sâu tư tưởng, thể hiện một cách nhìn đời mới mẻ, nhân văn và đầy rộng mở. Chính nhờ đó, các tác phẩm của ông vừa đậm chất trữ tình, vừa giàu triết lý, gợi lên nhiều suy tư về con người và cuộc sống.
Có thể nói, Nguyễn Trọng Tạo không chỉ là thi sĩ của những “đồng dao cho người lớn”, của những “khúc hát sông quê” đậm hồn dân tộc, mà còn là một nghệ sĩ luôn khát khao kiếm tìm vẻ đẹp tinh tuý, gửi gắm những thông điệp nhân sinh đầy ý nghĩa qua mỗi câu thơ, nốt nhạc, nét vẽ của mình.
Thành tựu
– Giải thưởng thơ của Nghệ An năm 1969;
– Giải thơ của các báo Văn nghệ, Văn nghệ quân đội, Nhân dân (1978);
– Giải thơ của các báo Văn nghệ, Văn nghệ quân đội, Nhân dân (1978);
– Giải thưởng Văn học nghệ thuật Hồ Xuân Hương;
– Giải thưởng Uỷ ban toàn quốc các hội văn học nghệ thuật Việt Nam về thơ và văn xuôi;
– Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2012;
– Giải thưởng đặc biệt của Uỷ ban nhân dân tỉnh Hà Bắc (1981) cho ca khúc “Làng Quan họ quê tôi”;
– Giải thưởng Văn học Nghệ thuật Hồ Xuân Hương (1997–2002) cho ca khúc “Đôi mắt đò ngang”,…
Nhận định, bình luận
– Thụy Khuê: “Nguyễn Trọng Tạo là một Người Thơ nghịch ngợm, thơ thẩn đi giữa dòng đời rồi bỗng dưng bị lạc. Anh chàng ấy thỉnh thoảng tung ra một vì sao để soi rạng Cõi Đi. Chúng ta may mắn nhặt được những Vì sao Lạc ấy, và thấy sáng lại lòng mình…”
– Hoàng Ngọc Hiến: “Thơ của Nguyễn Trọng Tạo là thơ của những cái chớp mắt… Cảm hứng nhân văn của Nguyễn Trọng Tạo không hề dễ dãi, và, lấp lánh vô tận như những cái chớp mắt…”
– Vũ Cao: “Nếu người đọc muốn tìm thấy ở thơ Nguyễn Trọng Tạo câu trả lời chức năng của thơ là gì thì khó mà có một lời giải đáp cụ thể. Ta thấy thơ anh không nhằm phục vụ một nhiệm vụ hoặc cổ vũ một trào lưu gì. Anh như một người lẻ loi đứng trên các nẻo đường, mặc cho các lớp người cứ trùng điệp ồn ào qua lại. Thật khó có thể xếp Nguyễn Trọng Tạo vào một lớp nhà thơ nào. Ngòi bút anh thoải mái với những điều không phải dễ nói ra…”
