Nhà thơ Lò Cao Nhum (Tiểu sử, sự nghiệp và tác phẩm tiêu biểu)

Nhà thơ Lò Cao Nhum là gương mặt tiêu biểu của văn học dân tộc Thái đương đại, với giọng thơ mộc mạc mà sâu lắng, giàu bản sắc văn hóa và luôn trăn trở gìn giữ hồn vía núi rừng trong từng trang viết. Bài viết dưới đây Khái quát về Nhà thơ Lò Cao Nhum

Mục lục nội dung

Tiểu sử

– Lò Cao Nhum sinh ngày 09/6/1955 tại Bản Lác, xã Chiềng Châu, huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình, trong cộng đồng người Thái giàu truyền thống văn hóa. Ông trở thành Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam năm 2001.

– Ngay từ nhỏ, ông đã được nuôi dưỡng trong không gian văn hóa Thái với dân ca, dân vũ, lễ hội và nếp sinh hoạt truyền thống. Chính môi trường đó đã sớm khơi nguồn cảm hứng cho con đường nghệ thuật và định hình phong vị riêng trong thơ ông sau này.

Sự nghiệp hoạt động và sáng tác

Trong nhiều thập kỷ, Lò Cao Nhum vừa sáng tác vừa tham gia tích cực vào các hoạt động văn học nghệ thuật:

Ủy viên BCH Hội Văn học Nghệ thuật Hòa Bình các nhiệm kỳ II, III, IV (1995–2017).
Ủy viên Ban Thường vụ Hội VHNT Hòa Bình nhiệm kỳ IV.
Ủy viên Ban Văn học dân tộc miền núi – Hội Nhà văn Việt Nam nhiệm kỳ VII.
Ủy viên Ban Kiểm tra Hội Nhà văn Việt Nam nhiệm kỳ VIII.
Ủy viên BCH Hội VHNT các Dân tộc thiểu số Việt Nam nhiệm kỳ 2014–2019.
Nguyên Phó Tổng biên tập – Thư ký Tòa soạn báo Văn nghệ Hòa Bình.

Bên cạnh thơ, ông còn miệt mài sưu tầm, dịch thuật và nghiên cứu văn hóa Thái. Các tác phẩm tiêu biểu của ông gồm:

Thơ: Giọt sao trở về (1995), Rượu núi (1996 và bản chọn 2010), Sàn trăng (2000), Theo lời hát về nguồn (2001), Góc trời (2009)…
Sưu tầm – dịch thuật: Dân ca Thái Mai Châu (1991), Lời hát trong lễ hội chá chiêng (2001)…
Ký – khảo cứu: Phiên chợ hoa văn (2005), Bếp lửa trong đời sống người Thái (2008), Tìm hiểu lịch sử – văn hóa cổ truyền người Thái Mai Châu (2016), Hợp tuyển văn học Thái vùng Mai Châu (2020)…

Nhìn chung, sự nghiệp của Lò Cao Nhum trải dài trên nhiều lĩnh vực: sáng tác thơ, nghiên cứu, bảo tồn văn hóa, sưu tầm và dịch thuật, khẳng định ông là một trong những gương mặt quan trọng của văn học các dân tộc thiểu số Việt Nam.

Quan điểm sáng tác

– Thơ Lò Cao Nhum tưởng chừng chất phác nôm na kỳ thực đọc kỹ đều là kim giấu trong bông, ngọc ẩn trong đá, cứ mưa dầm thấm lâu khiến người đời ám ảnh

– Ông quan niệm về nghề văn: “Tôi đã từng nghĩ, dân tộc mình có tiếng nói, chữ viết, sao phải vay mượn chữ của người khác để chuyển tải và sáng tác. Những năm tuổi thơ của tôi cũng là những năm lụi tàn của chữ viết và hát khắp Thái. May mắn cho các nhà thơ Thái tiền bối thực sự như Lương Quy Nhân, Ngần Văn Hoan, Cầm Biêu, Vương Trung… họ còn được đắm mình trong dòng chảy dân ca Thái, họ có chữ Thái để làm phương tiện chuyên chở cảm xúc. Còn thế hệ chúng tôi, không thể khác được là phải sáng tác bằng chữ phổ thông. Có điều, tác phẩm của một tác giả dân tộc thiểu số có là chứng chỉ để ghi nhận anh là đại diện tinh thần cho một dân tộc hay không, điều đó phụ thuộc vào tài năng và ý thức của tác giả. Xét cho cùng, tiếng Việt chỉ là phương tiện, nhưng cách nghĩ, cách cảm, cách tư duy hình tượng… thì có sự khác nhau giữa các dân tộc. Đó chính là bản sắc và cũng tạo nên giọng điệu riêng cho tác giả. Bản lĩnh sáng tạo của nhà thơ dân tộc thiểu số sáng tác bằng tiếng Việt được thử thách ở đây, trước sự tranh chấp của hai phông văn hóa”.