Bài viết dưới đây khái quát về Tiểu sử, sự nghiệp, tác phẩm, phong cách sáng tác của Nhà thơ Hoàng Tố Nguyên
Tiểu sử
– Hoàng Tố Nguyên, tên khai sinh là Lê Hoằng Mưu, sinh ngày 30 tháng 8 năm 1928 và mất ngày 30 tháng 6 năm 1975.
– Ông quê ở xã Bình Ân, huyện Gò Công Đông, tỉnh Tiền Giang, một vùng đất giàu truyền thống văn hóa và yêu nước ở Nam Bộ.
– Thuở nhỏ, ông theo học bậc tiểu học tại quê nhà Gò Công.
– Sau đó, với niềm say mê nghệ thuật, Hoàng Tố Nguyên lên Sài Gòn và tiếp tục học tập tại Trường Mỹ thuật Gia Định – ngôi trường danh tiếng chuyên đào tạo về hội họa và sáng tạo nghệ thuật. Chính môi trường này đã góp phần bồi đắp nền tảng thẩm mỹ và tư duy sáng tạo trong con đường văn chương của ông.
Sự nghiệp
– Hoàng Tố Nguyên bắt đầu hoạt động cách mạng từ rất sớm. Năm 1947, ông hoạt động bí mật trong nội thành Sài Gòn và nhanh chóng trở thành một cán bộ tích cực trong phong trào kháng chiến.
– Từ năm 1947 đến 1949, ông giữ chức Chủ tịch Hội học sinh Mỹ thuật kháng chiến Gia Định, thể hiện vai trò nổi bật trong công tác văn hóa và thanh niên.
– Từ năm 1949 đến 1950, ông công tác tại Ty Thông tin Thủ Dầu Một, chuyên vẽ tranh cổ động, làm thơ, viết báo, trở thành một cán bộ tuyên truyền năng nổ và sáng tạo.
– Giai đoạn 1950–1952, ông giữ chức Trưởng Ban Tuyên truyền Tỉnh đoàn Thanh niên Cứu quốc Thủ Dầu Một và là Ủy viên Ban chấp hành Phân hội Văn nghệ liên tỉnh Thủ Biên (Thủ Dầu Một – Biên Hòa).
– Từ năm 1952 đến 1954, ông là cán bộ Sở Thông tin Nam Bộ và biên tập viên báo Vì Chúa, vì Tổ quốc, cơ quan ngôn luận của Công giáo kháng chiến Nam Bộ. Sau Hiệp định Genève năm 1954, ông tập kết ra Bắc, tiếp tục công tác văn nghệ với vai trò biên tập viên báo Văn nghệ và là Ủy viên Thường trực Ban đại diện Văn nghệ Nam Bộ.
– Năm 1957, ông là một trong những hội viên sáng lập Hội Nhà văn Việt Nam. Hai năm sau, năm 1959, ông trở về làm biên tập viên cho báo Độc lập.
– Giai đoạn cuối đời, ông tiếp tục cống hiến cho phong trào văn nghệ địa phương: năm 1969, xây dựng phong trào văn nghệ tỉnh Hà Tây; đến năm 1974, chuyển về công tác tại Hội Văn nghệ tỉnh Thái Bình, nơi ông gắn bó cho đến khi qua đời vào năm 1975.
Tác phẩm
– Từ nhớ đến thương (1950)
– Truyện thơ Đổi đời (1955)
– Truyện thơ Cô gái bần nông sông Hồng (1956)
– Đất nước (1956)
– Gò Me (1957)
– Quê chung (1962)
– Gửi chiến trường chống Mỹ (1966)
– Tên quê hương (1976)
– Từ nhớ đến thương (1980)
– Hậu phương không ngủ (chưa in)
– Bài thơ bên gối cưới (chưa in)
Nhận định, đánh giá
– Nhà thơ Chế Lan Viên: “Trong mấy nhà thơ Nam Bộ tập kết ra Bắc hồi ấy, phải nói rằng anh là một trong mấy người có tài hơn cả… Lần đầu tiên khi thơ anh xuất hiện ở Thủ đô, nó đã được nhiều người yêu mến và giới sành thơ trân trọng”.
– Nhà thơ Vân Long: “Với tôi, Hoàng Tố Nguyên là một người bạn thơ đậm đặc chất Nam Bộ duy nhất, một người anh phóng khoáng, cởi mở, chân tình, hết mình với bạn bè, cuộc sống…”.
– Nhà phê bình văn học Thế Phong: “Về bình diện thi ca miền Nam 1945 -1950 chỉ có hai nhà thơ điển hình nhất là Vũ Anh Khanh và Hoàng Tố Nguyên. Họ bao trùm cho các nhà thơ khác như: Ái Lan, Tố Phong, Trúc Khanh, Khổng Dương vv…”.
– Nhà phê bình văn học Thế Phong: “Thơ Hoàng Tố Nguyên truyền cảm người đọc như Tha La của Vũ Anh Khanh. Như Vũ Anh Khanh, Hoàng Tố Nguyên nổi tiếng vì thơ có hình tượng sống mới, tiết tấu âm thanh mới, không dùng sáo ngữ, hoặc điển cố, như bài thơ Sa Cơ của Thẩm Thệ Hà hoặc Hoàng Tấn với Giang san khói lửa mù bay…”.
