Nhà thơ Hàn Mặc Tử (Tiểu sử cuộc đời, sự nghiệp, phong cách sáng tác và nhận định)

 Hàn Mặc Tử là một trong những cây bút chủ lực của phong trào Thơ Mới, góp phần quan trọng vào sự đổi mới của thơ ca Việt Nam. Bài viết dưới đây khái quát về tiểu sử cuộc đời, sự nghiệp, phong cách sáng tác và nhận định về nhà thơ Hàn Mặc Tử

Nhà thơ Hàn Mặc Tử (Tiểu sử cuộc đời, sự nghiệp, phong cách sáng tác và nhận định)

Tiểu sử và cuộc đời 

– Hàn Mặc Tử (1912 – 1940), tên thật là Nguyễn Trọng Trí, là một trong những thi sĩ lớn của nền văn học Việt Nam hiện đại, được tôn vinh là “Ông hoàng thơ tình”. Ông sinh ngày 22 tháng 9 năm 1912 tại làng Lệ Mỹ, Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình, trong một gia đình gốc Thanh Hóa mang họ Phạm, về sau đổi sang họ Nguyễn vì những biến cố lịch sử.

– Từ nhỏ, Hàn Mặc Tử đã bộc lộ năng khiếu văn chương. Ông học tiểu học ở nhiều nơi theo bước chân công tác của cha, từ Sa Kỳ (Quảng Ngãi) đến Huế rồi Quy Nhơn. Sau đó, ông theo học tại trường Pellerin ở Huế, nơi tâm hồn thi sĩ bắt đầu thấm đượm thi ca và mộng tưởng.

– Năm 1930, cha mất, Hàn Mặc Tử cùng mẹ về Quy Nhơn sinh sống. Là một tín đồ Công giáo, ông được rửa tội lấy tên thánh Phêrô Phanxicô. Chính tại Quy Nhơn, ông bắt đầu sáng tác những bài thơ đầu tiên, bày tỏ niềm thiết tha với tình yêu, thiên nhiên và khát vọng sống mãnh liệt.

– Hàn Mặc Tử từng gặp gỡ cụ Phan Bội Châu, được cụ khuyến khích gửi thơ đăng báo. Ông cũng suýt có cơ hội sang Pháp học nhưng đã từ bỏ để tiếp tục ở lại quê hương, đi Sài Gòn làm báo, tham gia sôi nổi vào đời sống văn nghệ.

– Cuộc đời ông là chuỗi ngày vừa thăng hoa trong tình yêu, thi ca, vừa chịu đựng những đắng cay bệnh tật. Những cuộc tình dang dở, cùng căn bệnh phong quái ác (hủi) đã đẩy ông vào bi kịch, sống những năm tháng cuối đời trong đau đớn cả thể xác lẫn tinh thần. Ông mất ngày 11 tháng 11 năm 1940 tại Trại phong Quy Hòa (Bình Định), khép lại một cuộc đời ngắn ngủi nhưng để lại di sản thi ca vô cùng đồ sộ và độc đáo.

Sự nghiệp 

– Hàn Mặc Tử là một nhà thơ kiệt xuất của nền thi ca Việt Nam hiện đại, để lại dấu ấn sâu đậm qua phong cách thơ lãng mạn, mãnh liệt và đầy bi kịch.

– Hàn Mặc Tử chính là người sáng lập, khởi xướng Trường thơ Loạn, một khuynh hướng mới trong phong trào Thơ Mới. Thơ ông đậm chất tượng trưng, siêu thực, diễn tả những cảm xúc bị đẩy đến tận cùng, giằng xé giữa sự sống và cái chết, giữa khát vọng và tuyệt vọng. Trường thơ Loạn đã làm phong phú thêm diện mạo thi ca Việt Nam, mở ra một không gian sáng tạo mới lạ, táo bạo.

– Di sản thơ của Hàn Mặc Tử là những áng thơ giàu tưởng tượng, dữ dội mà vẫn tinh tế, quyến rũ. Những tập thơ như Gái quê, Đau thương, các bài thơ “Nghẹn ngào”, “Trút linh hồn”, “Đà Lạt trăng mờ”… đã đưa tên tuổi ông vượt qua giới hạn thời gian, trở thành biểu tượng của thơ tình yêu vừa say đắm, vừa u ám.

Bên cạnh sáng tác, Hàn Mặc Tử còn tham gia làm báo, viết văn xuôi, nhiệt tình góp mặt trong đời sống văn nghệ Sài Gòn những năm 1930. Ông là cộng tác viên của nhiều tờ báo lớn, qua đó lan tỏa ảnh hưởng thơ mới, góp phần thay đổi diện mạo văn chương đương thời.

Phong cách sáng tác

– Hàn Mặc Tử là một hiện tượng thơ độc nhất vô nhị trong phong trào Thơ mới. Thơ ông mở ra thế giới của một tâm hồn khát sống mãnh liệt, yêu tha thiết cuộc đời, thiên nhiên, con người đến độ quằn quại, đau đớn. Nhiều bài thơ mang xu hướng siêu thoát, hướng tới tôn giáo, thế giới siêu nhiên, thực chất lại chính là tấm gương phản chiếu khát vọng được giao cảm với trần thế. Những bài thơ cuối đời của ông đan xen những hình ảnh ma quái, ám ảnh, biểu hiện nỗi giày vò cả thể xác lẫn tinh thần, là tiếng kêu tuyệt vọng trước sự bế tắc của kiếp người. Dù u uất hay siêu thoát, thơ Hàn Mặc Tử vẫn luôn trong trẻo, lung linh, huyền ảo, cuốn hút lạ kỳ.

– Là nhà thơ tiên phong trong đổi mới thi pháp Thơ mới, Hàn Mặc Tử đã đưa vào thơ Việt một thế giới nghệ thuật phong phú, đa sắc màu. Ông kết hợp hài hòa bút pháp lãng mạn với tượng trưng, siêu thực, tạo nên những hình tượng ngôn từ mới mẻ, giàu sức gợi, mở ra vô vàn liên tưởng và suy tưởng.

– Thơ ông không chỉ gợi lên niềm xót thương mà còn mang đến những khoái cảm thẩm mỹ kỳ lạ, khơi dậy niềm tự hào về khả năng sáng tạo vô biên của con người.

– Có thể nói, hành trình thơ Hàn Mặc Tử đã bao quát cả tiến trình của phong trào Thơ mới, đi từ lãng mạn đến tượng trưng, rồi siêu thực, để lại một di sản thi ca độc đáo, khó ai sánh kịp.

Tác phẩm chính

– Lệ Thanh thi tập (gồm toàn bộ các bài thơ Đường luật)

– Gái Quê (1936, tập thơ duy nhất được xuất bản lúc tác giả chưa qua đời) 

– Thơ Điên (hay Đau Thương, thơ gồm ba tập: 1. Hương thơm; 2. Mật đắng; 3. Máu cuồng và hồn điên-1938)

– Xuân như ý

– Thượng Thanh Khí (thơ)

– Cẩm Châu Duyên

– Duyên kỳ ngộ (kịch thơ-1939)

– Quần tiên hội (kịch thơ, viết dở dang-1940).

Nhận định đánh giá

– “Trước không có ai, sau không có ai, Hàn Mặc Tử như một ngôi sao chổi xoẹt qua bầu trời Việt Nam với cái đuôi chói lòa rực rỡ của mình“

– “Tôi xin hứa hẹn với các người rằng, mai sau, những cái tầm thường, mực thước kia sẽ biến tan đi, và còn lại của cái thời kỳ này, chút gì đáng kể đó là Hàn Mạc Tử.” – (Nhà thơ Chế Lan Viên)

– Sẽ không thể giải thích được đầy đủ hiện tượng Hàn Mặc Tử nếu chỉ vận dụng thi pháp của chủ nghĩa lãng mạn và ảnh hưởng của Kinh thánh. Chúng ta cần nghiên cứu thêm lý luận của chủ nghĩa tượng trưng và chủ nghĩa siêu thực. Trong những bài thơ siêu thực của Hàn Mặc Tử, người ta không phân biệt được hư và thực, sắc và không, thế gian và xuất thế gian, cái hữu hình và cái vô hình, nội tâm và ngoại giới, chủ thể và khách thể, thế giới cảm xúc và phi cảm xúc. Mọi giác quan bị trộn lẫn, mọi lôgic bình thường trong tư duy và ngôn ngữ, trong ngữ pháp và thi pháp bị đảo lộn bất ngờ. Nhà thơ đã có những so sánh ví von, những đối chiếu kết hợp lạ kỳ, tạo nên sự độc đáo đầy kinh ngạc và kinh dị đối với người đọc.” – (Nhà phê bình văn học Phan Cự Đệ)

– “Hàn Mặc Tử có khoảng bảy bài hay, trong đó có bốn bài đạt đến độ toàn bích. Còn lại là những câu thơ thiên tài. Những câu thơ này, phi Hàn Mặc Tử, không ai có thể viết nổi. Tiếc là những câu thơ ấy lại nằm trong những bài thơ còn rất nhiều xộc xệch…” – (Nhà thơ Trần Đăng Khoa)

– “…Theo tôi thơ đời Hàn Mặc Tử sẽ còn lại nhiều. Ông là người rất có tài, đóng góp xứng đáng vào Thơ mới.” – (Nhà thơ Huy Cận)

– “…Một nguồn thơ rào rạt và lạ lùng…” và “Vườn thơ Hàn rộng không bờ không bến càng đi xa càng ớn lạnh…” – (Nhà phê bình văn học Hoài Thanh).

5/5 - (1 bình chọn)

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *