Nhà thơ Bùi Giáng (Tiểu sử, sự nghiệp và tác phẩm tiêu biểu)

Bùi Giáng (1926 – 1998) là một nhà thơ nổi tiếng của Việt Nam, được mệnh danh là “nhà thơ điên” hay “ông hoàng thơ tình”. Ông được biết đến với những vần thơ lãng mạn, da diết, và những sáng tác độc đáo, khác biệt so với các nhà thơ cùng thời. Bài viết dưới đây khái quát về Nhà thơ Bùi Giáng 

Tiểu sử

– Bùi Giáng (17/12/1926 – 7/10/1998) sinh tại làng Thanh Châu, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam, trong một gia đình nề nếp.

– Ông là con thứ của ông Bùi Thuyên và bà Huỳnh Thị Kiều. Xuất thân là người tự học và bắt đầu việc học chính quy khá muộn, nhưng Bùi Giáng lại có năng lực ngôn ngữ đặc biệt hiếm có, thông thạo nhiều ngoại ngữ, kể cả chữ Hán và tiếng Đức.

– Với phong cách sống phóng khoáng, lối tư duy độc đáo và tâm hồn nghệ sĩ tự do, ông trở thành một hiện tượng đặc biệt trong đời sống văn học Việt Nam thế kỷ XX.

Sự nghiệp sáng tác

– Bùi Giáng được biết đến rộng rãi từ cuối những năm 1950 khi các bài viết đầu tiên của ông về Bà huyện Thanh Quan, Lục Vân Tiên, Chinh phụ ngâm… được in trong sách giáo khoa năm 1957. Tuy nhiên, phải đến tập thơ Lá hoa cồn (1963), tên tuổi ông mới thực sự bùng nổ. Ông là gương mặt nổi bật trên văn đàn miền Nam, được nhiều độc giả tôn vinh là “thiên tài”, “bậc thượng trí”.

– Sự nghiệp của ông vô cùng phong phú, bao gồm thơ, tiểu luận, dịch thuật và phê bình văn học. Ông để lại nhiều tập thơ gây tiếng vang như Mưa nguồn, Lá hoa cồn, Trăng châu thổ, Sương bình nguyên, Bài ca quần đảo, Rong rêu… Bên cạnh đó, Bùi Giáng còn dịch xuất sắc nhiều tác phẩm kinh điển như Hamlet (Shakespeare), Hoàng tử bé (Saint-Exupéry), Ngộ nhận (Camus), Khung cửa hẹp và Hoà âm điền dã (André Gide), cùng nhiều sách Hán văn.

– Ông cũng viết nhiều tiểu luận triết học và văn học như Tư tưởng hiện đại, Thi ca tư tưởng, Lễ hội tháng ba, Con đường ngã ba, Con đường phản kháng, Đi vào cõi thơ… tạo nên một di sản độc đáo, giàu chiều sâu và đầy sức gợi. Bùi Giáng là một trường hợp hiếm có: tài hoa, dị biệt và mãi gây tranh luận trong đời sống văn chương Việt Nam.

Tác phẩm tiêu biểu

Thơ:

• Mưa nguồn (1962)
• Lá hoa cồn (1963)
• Màu hoa trên ngàn (1963)
• Ngàn thu rớt hột (1963)
• Bài ca quần đảo (1963)
• Sa mạc trường ca (1963)
• Sa mạc phát tiết (1969)
• Mưa nguồn hòa âm (1973)
• Thơ Bùi Giáng (1974)
• Tuyển tập thơ Bùi Giáng (1983)
• Thơ tình Bùi Giáng (1995)

Văn xuôi:

• Thơ ca tư tưởng (1969)
• Mùa lạc (1960)
• Gặp gỡ ở La Habana (1962)
• Hà Nội mùa Đông năm 46 (1972)
• Chiếc lược ngà (1973)
• Trên đỉnh Phù Vân (1986)
• Một chuyến đi (1995)

Dịch thuật:

• Hoàng tử bé (Antoine de Saint-Exupéry)
• Hồn bướm mơ tiên (Anatole France)
• Chiếc bóng của gió (Carlos Ruiz Zafón)

Ngoài ra, Bùi Giáng còn có nhiều tác phẩm khác thuộc nhiều thể loại khác nhau như:

• Ký
• Phê bình
• Bình luận
• Biên khảo

Bùi Giáng là một nhà văn, nhà thơ tài hoa, với nhiều tác phẩm giá trị, đóng góp to lớn cho nền văn học Việt Nam.

Trước và sau năm 1975, đã có nhiều bài viết về ông và sự nghiệp văn chương của ông. Ở đây chỉ trích giới thiệu thêm ý kiến của nhà nghiên cứu T. Khuê được in trong Từ điển văn học (bộ mới):

Bùi Giáng viết rất nhiều, nhưng những gì còn lại chính là thơ. Thơ ông, ngay từ thuở đầu đã rong chơi, lãng mạn, tinh nghịch, nhẹ nhàng, hóm hỉnh, luôn là những lời vấn đáp lẩn thẩn về ý nghĩa cuộc đời, về lẽ sinh tồn, về những chuyện phù du, dâu bể, ẩn khuất khía cạnh dục tình khép mở của Hồ Xuân Hương…Từ Nguyễn Du, ông tạo nên một môtip bạc mệnh hiện đại, có màu sắc siêu thực qua tính cách tạo hình, có chất hoang mang của con người bất khả tri về mình, về người khác trong cuộc sinh tồn hiện hữu..

Bùi Giáng đã tái dựng lục bát trong bối cảnh mới của thời đại hiện sinh. Nguồn thơ của ông phát tiết trong khoảng thời gian ngắn, chỉ hai năm 1962–1963 đã có tới 6 tập thơ…Chuyện hạ bút thành thơ của ông được xác định như là một hiện tượng độc đáo…Tuy nhiên bi kịch của Bùi Giáng là ông lập lại chính mình, ngay cả trong thơ, cho nên những hình ảnh đẹp, những tư tưởng tân kỳ, nhiều khi được dùng lại nhiều lần trở thành sáo và vô nghĩa..

Nhưng dù sao chăng nữa, ông cũng đã tạo được một mẫu ngông thời đại, sáng tạo một kiểu say sưa, chán đời của thế kỷ 20, khác với Nguyễn Khuyến trong thế kỷ 19 hoặc Tản Đà ở đầu thế kỷ 20.