Chu Văn Sơn trước hết là một nhà nghiên cứu, phê bình văn học, một nhà nghiên cứu, phê bình tài năng. Bài viết dưới đây khái quát về Nhà phê bình văn học Chu Văn Sơn (Tiểu sử, sự nghiệp, phong cách sáng tác, nhận định)
Tiểu sử
- Họ tên đầy đủ: Chu Văn Sơn
-
Năm sinh – mất: Sinh năm 1962 tại thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa; mất ngày 18 tháng 4 năm 2019.
-
Học phổ thông tại Trường chuyên Hàm Rồng, nổi tiếng của Thanh Hóa.
-
Sau đó, ông theo học ngành Ngữ văn tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, tốt nghiệp hệ cử nhân rồi lấy bằng Thạc sĩ.
-
Năm 2001, ông bảo vệ thành công luận án, nhận bằng Tiến sĩ Ngữ văn, chuyên ngành Văn học Việt Nam.
Sự nghiệp
-
Sau khi tốt nghiệp, Chu Văn Sơn bắt đầu sự nghiệp giảng dạy tại Trường Đại học Quy Nhơn (Bình Định).
-
Từ năm 1986, ông trở thành giảng viên bộ môn Văn học Việt Nam hiện đại, khoa Ngữ văn, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, gắn bó lâu dài với sự nghiệp đào tạo giáo viên và nghiên cứu văn học.
-
Trong quá trình giảng dạy, ông còn thường xuyên tham gia giảng các chuyên đề bồi dưỡng học sinh giỏi văn cho Trường chuyên Lam Sơn (Thanh Hóa) trong những kỳ ôn luyện thi học sinh giỏi văn toàn quốc, cũng như đảm nhiệm nhiều chuyên đề nâng cao cho học viên sau đại học.
-
Không chỉ là một nhà giáo tận tụy, Chu Văn Sơn còn được biết đến như một nhà văn, nhà lý luận và phê bình văn học xuất sắc, có nhiều đóng góp giá trị cho nền văn học Việt Nam hiện đại.
Tác phẩm tiêu biểu
-
Chu Văn Sơn là tác giả của nhiều sách chuyên khảo, giáo trình phục vụ đào tạo đại học và sau đại học. Tiêu biểu có:
-
Một vài chương giáo trình về Huy Cận, Nguyễn Đình Thi trong Giáo trình Văn học Việt Nam thế kỷ XX.
-
Các công trình phê bình – nghiên cứu sâu sắc như:
-
Ba đỉnh cao Thơ Mới
-
Thơ Mới – điệu hồn và cấu trúc
-
Hàn Mạc Tử – một hành trình sáng tạo
-
Đa mang một cõi lòng không yên định (NXB Hội Nhà văn, 2021)
-
Nguyễn Đăng Mạnh tuyển tập
-
-
-
Ông còn để lại nhiều bài viết công phu, phân tích sắc sảo về các tác giả nổi bật như: Nguyên Hồng, Hoàng Cầm, Nguyễn Minh Châu, Xuân Quỳnh, Lưu Quang Vũ, Nguyễn Duy, Nguyễn Đăng Mạnh, Nguyễn Đình Chú, Hoàng Ngọc Hiến, Lưu Đức Trung, Trần Đình Sử, Nguyễn Khắc Phi…
-
Bên cạnh đó, Chu Văn Sơn còn tham gia biên soạn chung nhiều công trình quan trọng, có giá trị tham khảo cao:
-
Xuân Diệu – tác giả và tác phẩm trong nhà trường
-
Từ điển tác giả Văn học Việt Nam hiện đại
-
Chân dung các nhà văn Việt Nam hiện đại
-
Giảng văn Văn học Việt Nam hiện đại
-
Phân tích, bình giảng tác phẩm văn học trong nhà trường
-
Phong cách sáng tác
– Chu Văn Sơn không chỉ là một giảng viên tận tụy, mà còn là một nhà phê bình, lý luận văn học xuất sắc, để lại dấu ấn riêng sâu sắc trong lòng đồng nghiệp và bạn đọc.
– Tình yêu văn học đối với ông được nuôi dưỡng từ thuở còn đi học, càng thấm đượm và lớn dần khi bước vào giảng đường sư phạm. Chính tình yêu ấy đã thôi thúc ông cầm bút, tạo nên những bài phê bình văn học thấm đẫm cảm xúc, giàu tính nhân văn, luôn nhìn tác phẩm bằng một góc nhìn đa chiều, sắc sảo và tinh tế.
– Phong cách phê bình của Chu Văn Sơn nổi bật ở khả năng cảm thụ sâu sắc giai điệu, nhịp điệu của văn chương, từ đó khám phá ra những tầng nghĩa tiềm ẩn trong sáng tác của các tác giả. Ông đưa người đọc đi qua những mảng màu đối lập của hiện thực: từ những gam tươi sáng, trong trẻo cho tới cả những sắc độ u tối, tất cả đều hòa quyện để tôn lên vẻ đẹp đa dạng, giàu ý nghĩa nhân sinh của văn học.
– Trong các công trình phê bình, bài viết của ông, bố cục luôn chặt chẽ, mạch luận rõ ràng, nghệ thuật lập luận ngắn gọn, súc tích mà gợi mở. Chu Văn Sơn có biệt tài dẫn dắt người đọc vào thế giới của trang sách, làm nổi bật cái thần, cái hồn của tác phẩm và tác giả được phân tích.
Nhận định, đánh giá
– Học trò Nguyên Linh: “Những cuốn sách của thầy như cánh cửa thần kỳ mở ra cả một thế giới văn chương rộng lớn đầy hấp dẫn thú vị. Tôi say mê đọc với tất cả niềm hân hoan náo nức… Tôi đi hết từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác, hết đắm đuối này sang đắm đuối khác”.
– Nhà phê bình Trịnh Vĩnh Đức: “Qua những trang viết máu thịt, anh còn là cây bút giàu mĩ cảm góp tiếng nói cho thi pháp học hiện đại có thêm hương vị mới cho nền văn học nước nhà. Văn chương Chu Văn Sơn thâm nhập sâu vào thế giới nội hàm của nghệ thuật để tìm thêm nguồn sáng mở đường cho những phát kiến tinh mà lạ, sắc sảo và lan tỏa”.
