Nhà phê bình Lại Nguyên Ân (Tiểu sử, sự nghiệp, phong cách sáng tác)

Bài viết dưới đây khái quát về Tiểu sử, sự nghiệp, phong cách sáng tác của Nhà phê bình Lại Nguyên Ân

Mục lục nội dung

Tiểu sử

– Lại Nguyên Ân sinh ngày 18 tháng 1 năm 1945 tại xã Phù Vân, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam.

– Ông tốt nghiệp phổ thông cấp 3 tại Hà Nam năm 1964 và thi đỗ vào ngành Ngữ văn, khoa Khoa học Xã hội, Đại học Tổng hợp Hà Nội.

– Năm 1968, ông tốt nghiệp đại học với luận án chuyên về văn học sử Việt Nam hiện đại, có tiêu đề: “Những cơ sở lý luận của sự hình thành chủ nghĩa hiện thực xã hội chủ nghĩa trong văn học Việt Nam hiện đại.”

Sự nghiệp

– Sau khi tốt nghiệp đại học, đầu năm 1969, ông được phân công công tác tại tạp chí Học tập ở Hà Nội. Từ tháng 10 năm 1970, ông làm giáo viên tại Trường Trung học Thương nghiệp (thuộc Bộ Nội thương, đặt tại Ba Vì, Hà Tây).

– Từ năm 1977 đến năm 2007, ông đảm nhiệm vai trò biên tập viên sách văn học tại Nhà xuất bản Tác phẩm mới (sau này là Nhà xuất bản Hội Nhà văn).

– Ông bắt đầu có các bài viết nghiên cứu văn học đăng báo từ năm 1972, hoạt động chủ yếu trong các lĩnh vực: phê bình văn học, nghiên cứu văn học, dịch thuật và biên khảo tư liệu văn học sử. Ông là tác giả hoặc đồng tác giả của hơn 60 cuốn sách, và từng nhận giải thưởng nghiên cứu của Quỹ Văn hóa Phan Châu Trinh.

– Lại Nguyên Ân được biết đến là người có công lớn trong việc giới thiệu trở lại những tác phẩm của các cây bút lớn như Phan Khôi, Vũ Bằng, Vũ Trọng Phụng, góp phần giúp công chúng đánh giá khách quan hơn về nhiều giai đoạn văn học – báo chí từng bị hiểu lầm hoặc bỏ quên trong quá khứ.

Tác phẩm chính

Văn học và phê bình (1984)
Một thời đại mới trong văn học (1987, 1995)
Sống với văn học cùng thời (1997, 2003)
Đọc lại người trước, đọc lại người xưa (1998)
Từ điển văn học Việt Nam, từ nguồn gốc đến hết thế kỷ XIX (nhiều lần tái bản: 1995, 1997, 1999, 2001, 2005, 2017)
Nghiên cứu văn bản tiểu thuyết Giông tố (2007)
Mênh mông chật chội… (2009)

Phong cách phê bình / nghiên cứu

– Lại Nguyên Ân là một nhà nghiên cứu – phê bình văn học giàu bản lĩnh, luôn đặt trọng tâm vào việc khơi mở lại những lớp văn bản, văn học sử từng bị lãng quên hoặc áp đặt bởi khuôn mẫu chính thống. Phong cách nghiên cứu của ông khách quan, khoa học, nghiêng về tư liệu, đặc biệt chú trọng đến văn bản học, lịch sử báo chí – văn chương, và những vấn đề chưa được nhìn nhận đầy đủ trong văn học Việt Nam hiện đại.

– Ông có xu hướng đọc lại các giá trị cũ dưới ánh sáng mới, gắn bó lâu dài với các vấn đề văn học sử, chủ nghĩa hiện thực, và đóng góp không nhỏ trong việc phục hồi giá trị của các nhà văn như Phan Khôi, Vũ Trọng Phụng… qua đó giúp công chúng có một cái nhìn đa chiều và công bằng hơn về lịch sử văn học.